Deze ISO-normen stomen de luchtvaart klaar voor innovatieve take-off

Nieuwe automatisatietechnologieën – denk aan robots of artificiële intelligentie – nemen momenteel een hoge vlucht in tal van industriële sectoren. Om ook in de luchtvaartsector het pad (of beter: de landingsbaan) te effenen voor deze innovaties, spelen verschillende normen een sleutelrol. Tijd voor een overzicht!

Vliegtuigbouwers staan voor een aantal maatschappelijk relevante uitdagingen, de ene nog groter dan de andere. Zo moeten nieuwe vliegtuigen almaar veiliger, sneller en lichter zijn, minder brandstof verbruiken én hun ecologische voetafdruk drastisch verkleinen. Om zulke innovatieve pareltjes te bouwen, zijn kostefficiënte, snelle en flexibele productieprocessen essentieel. Vliegtuigbouwers zoeken daarom hun heil in een resem aan automatisatietechnologieën. Denk daarbij aan robotica, cloudcomputing, artificiële intelligentie (machine learning) en het Internet of Things.

Broodnodige automatisatie

“De luchtvaart kan niet zonder automatisatie”, stelt Ben Morgan, die aan het hoofd staat van de Integrated Manufacturing Group van het Advanced Manufacturing Research Centre aan de Britse Sheffield University. “Een voorbeeld: de verschillende onderdelen van een vliegtuig worden bijeengehouden door duizenden gaatjes die een voor een in het toestel worden gedrild. Dat is een tijdrovende taak die extreme precisie vereist. Geautomatiseerde systemen bieden daarbij soelaas, omdat ze een veel hoger precisieniveau bereiken en bovendien nooit moe worden. Al vergt het besturen van zulke geavanceerde systemen natuurlijk ook de nodige menselijke expertise.”

Normen bieden houvast

“Het is een huzarenstukje om continu mee te zijn met de nieuwste technologische ontwikkelingen in de wereld van automatisatie”, vertelt Kenny Swope, senior manager voor Business Capability Integration bij Boeing en tevens voorzitter van ISO/TC 184. Dat technische comité spitst zich toe op de ontwikkeling van normen voor automatisatiesystemen en -integratie. “Bedrijven zoals Boeing – die uiterst complexe systemen produceren – zoeken daarom hun heil in normen”, gaat Swope verder. Die helpen hen om hun producten maar evengoed hun manier van werken te standaardiseren. Zo is de kwaliteit altijd optimaal, zelfs voor de meest ingewikkelde producten, systemen of processen.”

Drie essentiële ISO-telgen

In het bijzonder drie normen helpen vliegtuigbouwers bij het automatiseren van hun productie:

  • ISO 10303, Industrial automation systems and integration – Product data representation and exchange (ook wel ‘STEP’ genoemd) is de meest gebruikte norm voor het delen van productontwerpgegevens tussen CAD-systemen (computer aided design). Een complex product zoals een vliegtuig kan je immers alleen bouwen als iedereen die betrokken is bij het ontwerp, de productie, de assemblage enzovoort over de juiste specificaties beschikt. ISO 10303 biedt een leidraad om daarvoor een efficiënte informatiestroom op touw te zetten.
  • ISO 14306, Industrial automation systems and integration – JT file format specification for 3D visualization. Ook voor opleidingen, instructies en documentatie is het belangrijk om gegevens over productdesign, assemblage of onderhoud op een efficiënte en foutloze manier te delen met verschillende partijen. ISO 14306 biedt handige richtlijnen om die informatie op begrijpbare wijze weer te geven in bijvoorbeeld ingenieursdocumenten, online onderhoudshandleidingen en productiewerkposten.
  • ISO 32000, Document management – Portable document format. Deze norm – ook wel ‘de pdf-norm’ genoemd – vult ISO 10303 en ISO 14306 naadloos aan. Het is een universeel aanvaard kader om productontwerpen en alle bijbehorende informatie correct en efficiënt digitaal te verspreiden.

Slimme productie

Tot slot zijn ook ISO 8000 en ISO 22745 het vermelden waard. ISO 8000 is dé norm voor datakwaliteit. Een kwaliteitsgarantie die bedrijven en organisaties in staat stelt om werkelijk de sprong te maken naar slimme, geconnecteerde productie – waarbij gestandaardiseerde data over productonderdelen foutloos en naadloos wordt gedeeld. ISO 22745 biedt een praktische leidraad voor het gebruik van data met betrekking tot industriële automatisatiesystemen en de integratie ervan.

Toegang tot kennis

Wil je graag zelf aan de slag gaan met deze ISO-normen? De normen ISO 10303, ISO 14306 en ISO 32000 zijn beschikbaar in het Engels in de ISO e-shop.

Op 1 februari 2019 organiseert de NBN Academy trouwens een seminarie rond kwaliteitsnormen voor de lucht- en ruimtevaartindustrie. Ontdek de agenda en schrijf je in.