Wat met Europese normen na de brexit?

De brexit nadert met rasse schreden. Op 29 maart 2019 stapt het VK officieel uit de Europese Unie. Maar wat met de meer dan 20.000 Europese normen die afspraken vastleggen over producten, diensten en methodes in verschillende sectoren binnen de EU? Komen die – samen met het Britse lidmaatschap – op de helling te staan?
 
Voor we dieper ingaan op de mogelijke gevolgen van de brexit, loont het om de Europese normontwikkeling onder de loep te nemen.

Een blik achter de schermen

Europese normen komen tot stand dankzij de samenwerking van experten en stakeholders uit verschillende sectoren. Koepelorganisaties zoals onder andere CEN (Europa) en het NBN (België) waken over het goede verloop van dat normalisatieproces:
  • CEN telt momenteel 34 leden. Dat zijn de nationale normalisatiebureaus van de 28 landen van de Europese Unie, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Servië, Turkije en drie landen van de Europese Vrije Handelsassociatie (IJsland, Noorwegen en Zwitserland).
  • Na een Europese stemronde kan CEN groen licht geven voor een nieuwe of gewijzigde Europese norm. Vanaf dat moment moeten alle CEN-leden die normen publiceren, maar ook tegenstrijdige nationale normen terugtrekken.
Op die manier werden al ruim 160.000 nationale normen vervangen door een Europees alternatief. Momenteel zijn meer dan 20.000 Europese normen gangbaar. Een 30-tal Europese richtlijnen en verordeningen verwijzen meestal onrechtstreeks (via het vermoeden van overeenstemming) naar ongeveer 5.000 van die normen. Die normen zijn geharmoniseerd en worden gepubliceerd in het publicatieblad van de Europese Unie. Voor elke richtlijn of verordening wordt een aparte lijst aangelegd. Bedrijven zijn niet verplicht om de normen te volgen maar wie ze volgt, toont aan dat zijn producten voldoen aan de essentiële eisen van de richtlijn of verordening. Enkele voorbeelden zijn de Europese regelgevingen voor speelgoed, machinebouw en medische toestellen.

Mogelijke impact van de brexit

Op 29 maart 2019 wordt de brexit realiteit. Naar alle waarschijnlijkheid volgt nadien een overgangsperiode van anderhalf jaar, waardoor bijna alles nog tot eind 2020 bij het oude blijft.
 
Indien het Britse CEN-lidmaatschap daarna op de helling komt te staan, dan zijn er twee scenario’s mogelijk:
  • ofwel kiezen de Britten ervoor om de huidige Europese normen over te nemen;
  • ofwel komt er geen dergelijk akkoord tussen het VK en de EU. Dan komen er op termijn mogelijk nieuwe normen waaraan je als Europees bedrijf moet voldoen op de Britse markt, bijvoorbeeld in het geval van export naar het VK.

Geen reden tot paniek

De kans is bijzonder klein dat het VK ervoor kiest om de bestaande Europese normen te vervangen. De impact daarvan zou immers enorm groot zijn: zowat 95% van alle Britse normen zijn internationaal (ISO) of Europees (CEN). Bovendien zou de concurrentiekracht van Britse bedrijven op de Europese markt eronder lijden. De Britse regering gaf dan ook al aan dat samenwerking met de EU essentieel blijft. Ook is er de ‘EU Withdrawal Bill’ (terugtrekkingsakkoord): Daarin is opgenomen dat voor het merendeel van de goederen die correct op de markt werden gebracht voor het einde van de transitieperiode er niets verandert.
Tot slot spreekt BSI, de Britse tegenhanger van het NBN, zich uit voor een voortgezet CEN-lidmaatschap. Concreet hopen ze dat Britse experten betrokken kunnen blijven bij Europese normontwikkeling. Dat zou de handel tussen het VK en het Europese vasteland ten goede komen.

Zo blijf je up-to-date

In de aanloop naar de brexit doen bedrijven en andere Europese organisaties er goed aan om de recentste ontwikkelingen inzake Europese normontwikkeling op de voet te volgen. Dat kan bijvoorbeeld via het NBN, maar ook via Normen-Antennes en sectorfederaties. Veel sectorfederaties zijn immers partner bij het NBN en op die manier betrokken bij maar liefst 70% van de normontwikkeling in België.

Meer info

De inhoud van dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Flanders Investment & Trade (FIT), het Vlaamse agentschap voor internationaal ondernemen. FIT publiceerde eind december 2017 een uitgebreid brexit-dossier met aandachtspunten voor Vlaamse goederenexporteurs.
 
Heb je vragen omtrent de mogelijke impact van de brexit op de normen in jouw sector? Aarzel niet om ons te contacteren.